Medytacja na Święto Niepodległości
Gdy Jezus siedział przy stole, jeden ze współbiesiadników rzekł do Niego: „Szczęśliwy ten, kto będzie ucztował w królestwie Bożym”. Jezus mu odpowiedział: „Pewien człowiek wyprawił wielką ucztę i zaprosił wielu. Kiedy nadszedł czas uczty, posłał swego sługę, aby powiedział zaproszonym: „Przyjdźcie, bo już wszystko jest gotowe”. Wtedy zaczęli się wszyscy jednomyślnie wymawiać (…) (Łk. 14,15-24).
Bóg zaprasza
Bóg zaprasza człowieka na ucztę: „Przyjdźcie, bo już wszystko jest gotowe”. Człowiek niby słucha Pana Boga, ale wynajduje rozmaite wymówki, by tego zaproszenia ostatecznie nie przyjąć. Tak, nie zawsze jesteśmy gotowi słuchać Słowa. Czasami nudzimy się na modlitwie, gdyż nie bardzo potrafimy przebywać z samymi sobą. Czasami od Słowa uciekamy, gdyż boimy się usłyszeć siebie albo o sobie. Czasami Słowo przegrywa z innymi konkurencyjnymi smakami naszego życia. A Bóg cierpliwie i z miłością powtarza: „Przyjdźcie, bo już wszystko jest gotowe”.
Mówi to nam dziś – całemu Narodowi polskiemu w dzień kolejnego Święta Niepodległości. To tak jakby Dobry Ojciec powiedział nam: Przyjdźcie do mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście. Zapraszam was na ucztę miłości w waszym Domu, bo Polska to wasz wspólny Dom. To jest wasze podwórko i musicie je po swojemu urządzić. Nie ma tu wojsk okupacyjnych, nie ma zaborców, nie ma drutów kolczastych ani komór gazowych. Nie ma tu innego gospodarza – jesteście tu u siebie i właśnie tu jesteście zaproszeni na prawdziwą ucztę – na ucztę braterstwa, solidarności, budowania dobra wspólnego i kształtowania godnego życia – godnego dla wszystkich, również dla tych którzy są słabsi, mniej reprezentowani, mniej krzyczący i mniej dopominający się o swoje. Zapraszam was wszystkich (nie ma obywateli pierwszej czy drugiej kategorii) już teraz – nie w jakichś lepszych czasach. Macie wszelkie dane po temu, by zadbać o wasz dobrobyt, o wasze bezpieczeństwo, o wasz wzrost duchowy, o waszą kulturę i dziedzictwo narodowe, o wasze pieśni i waszą literaturę, o wasze biblioteki i kościoły, o wasze parki narodowe, o wasze rzeki i jeziora, ale też o wasze place zabaw i szkoły – o dzieci i młodzież, by mieli dobre warunki do kształcenia się i dojrzewania, o seniorów i ich godną starość. Macie wszystko, czego potrzeba, by uczynić ten wspólny Dom bardziej ludzkim i bardziej Bożym.
Człowiek odpowiada
A jak odpowiadamy my – Polacy, którzy przeszliśmy inicjację chrześcijańską i nawet bywamy dumni z tej naszej chrześcijańskiej historii? Jak odpowiadamy na zaproszenie Tego, który nas do niczego nie przymusza i nie wymaga żadnego aktywizmu, chce tylko, abyśmy Mu uwierzyli i zawierzyli Mu swoje życie?
Bywa, że widzimy wokół nas dobrą odpowiedź na to zaproszenie – widzimy ludzi, którzy w piękny i mądry sposób „robią swoje”, wypełniają swoją życiową misję niczym ewangeliczny „wierny sługa”, który usłyszał pochwałę: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana!” (Mt 25,21). Widzimy wśród nas takich, którzy podali kubek wody spragnionemu, podzielili się kromką chleba z głodnym, przyjęli przybysza i nie robili z tego wielkiego „halo”. Widzimy rodziców zdolnych do poświęceń dla swoich dzieci; widzimy wolontariuszy kwestujących na deszczu i na mrozie; widzimy opiekujących się osobami niepełnosprawnymi w sposób, który przywraca wiarę w człowieka; widzimy ludzi szczerych, otwartych i gościnnych; widzimy naszych rodaków w mundurach, którzy potrafią w sposób heroiczny poświęcić swoje życie dla ratowania innych.
Ale widzimy też inną stronę naszego życia społecznego. Ludzie wezwani do czynienia dobra potrafią wykrętnie i przewrotnie wymawiać się: Owszem, przyjdę na ucztę i będę ochoczo budował nasze dobro wspólne, ale najpierw muszę wykończyć moich przeciwników politycznych, oni muszą zniknąć z życia publicznego. Owszem, w lepszych czasach będę wznosił gmach wspólnego bezpieczeństwa, ale najpierw muszę zniesławić tych, którzy myślą i głosują inaczej. Będę kiedyś działać solidarnie i żyć przyzwoicie, ale najpierw muszę odebrać dobre imię tym, którzy żyją w innej bańce medialnej – tak żeby im się odechciało raz na zawsze… Może będę kiedyś modlił się za wszystkich zaproszonych na wspólną ucztę, ale na razie muszę mrugnąć okiem do tłumu – tak aby przepchać więcej „naszych” na tę ucztę, którą musimy urządzić na naszych warunkach.
Nieprzyjaciel zaprasza
Nieprzyjaciel rodzaju ludzkiego również zaprasza na swoją ucztę i wykorzystuje w tym celu wszystkie nasze słabości i nasze wymówki. O tych, którzy poszli gdzieś „na skróty” i dali się skusić, jest krótka wzmianka w Ewangelii: „Żaden z owych ludzi, którzy byli zaproszeni, nie skosztuje mojej uczty” (Łk 14,24). Oni skosztują innej uczty, która trochę inaczej smakuje – będą się nienawidzić na mównicach i na ulicach; będą zamieszczać swoje karykatury i paszkwile w Internecie, w prasie i na skwerach; będą produkować coraz bardziej toksyczne boty i memy; będą się nienawidzić w tramwajach i w autobusach; będą się nienawidzić na stadionach, na ustawkach i w ciemnych ulicach; będą sobie skakać do gardeł i wyzywać się od zdrajców, zaprzańców i łajdaków; jeden drugiemu ręki nie poda. A echo będzie powtarzać: raz sierpem – raz młotem… raz sierpem – raz młotem… A potem, w tych oparach udzielającej się nienawiści i plemiennej agresji, jakiś uzbrojony szaleniec – gdzieś w tłumie, w centrum miasta – wygarnie i wyda swój bolesny wyrok, ktoś inny kogoś zadźga, jeszcze inny kogoś pobije (tutaj można wstawić biblijny idiom: „płacz i zgrzytanie zębów”).
Miłość silniejsza niż strach
Jezus zaprasza nas wszystkich na ucztę, wchodzi nawet z tym zaproszeniem do naszych domów. Możemy usiąść jak Maria i tak się zasłuchać, żeby nie uronić żadnego słowa. Ale możemy też to wszystko zepsuć, niczym Marta, która urządziła w swoim domu awanturę. Marta w sumie miała to szczęście, że usłyszała pouczenie „z pierwszej ręki”: „Marto, Marto, troszczysz się i niepokoisz o wiele, a potrzeba tylko jednego. Maria obrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona” (Łk 10, 41-42). Marta ostatecznie spostrzegła swój błąd; usłyszała, że jest rozbita, targana namiętnościami i w tej szarpaninie umknęła jej rzecz najważniejsza – szacunek dla gościa i słuchanie gościa.
Jezus Zmartwychwstały, który przychodzi mimo drzwi zamkniętych, jest dla nas nadzieją, której nikt nie może nam odebrać, której nikt nie może zgasić. Zaproszenia na ucztę nie da się zgasić, można je chwilowo zagłuszyć. Ale ono znajdzie drogę do naszych serc. Może usłyszymy to ciche, prawie bezgłośne, nienarzucające się wezwanie tam, gdzie się go najmniej spodziewamy. Może powie nam to jakiś żebrak gdzieś na ławce, może uchodźca z odmrożonymi stopami, może jakieś dziecko w piaskownicy, może para zakochana gdzieś na górskim szlaku albo dwoje staruszków trzymających się za ręce i drepczących swoim tempem po alejce w parku. A może doświadczenie prawdziwego braterstwa tu na ziemi pomoże nam poczuć, że jesteśmy zaproszeni na dużo większą ucztę – ucztę nieskończonej miłości w wieczności, co daj Boże. Amen.
o.Dariusz Dańkowski SJ